Khám phá Sơn Đoòng-Thấy yêu thêm khúc ruột Miền Trung

[homeless man]

Đến đồng Hới thì ngoài Quảng Bình Quan, ai cũng đến thăm tượng đài Mẹ Suốt, Tượng đài được xây dựng bên bờ sông Nhật Lệ, nơi ngày xưa trong chiến tranh là bến đò mẹ đã đưa hàng ngàn chiến sĩ qua sông. Tượng đài đặt ở vị trí rất đẹp, trên bệ đá cao tạc hình mẹ Suốt tay cầm mái chèo. Phía dưới chân là các mô típ cách điệu hình các con sóng và hình bộ đội được mẹ đưa qua sông. Sau khi chụp vài tấm ảnh, lão Big chắp tay thành kính "Báo cáo mẹ, chúng con đã đến rồi", như là chúng tôi đã quen mẹ từ lâu, như là chúng tôi đã có hẹn với mẹ từ trước. Tôi cũng thầm ước mong được mẹ che chở cho cả đoàn đi Sơn Đoòng ngay mai được may mắn.

Dòng sông ngày xưa mẹ phải bằng chiếc thuyền nan mỏng manh dưới làn bom đạn thì nay đã có cây cầu mới mang tên Nhật Lệ. Cầu được xây lùi lại phía sau mấy trăm mét.

Mẹ Suốt anh hùng, biểu tượng của người mẹ Việt Nam, quyết chiến đấu đến hơi thở cuối cùng.

[homeless man]

Nói đến mẹ Suốt thì ai cũng biết. Mẹ nổi tiếng qua bài thơ Mẹ Suốt của Tố Hữu làm năm 1968, chỉ trước khi mẹ hy sinh một thời gian ngắn. Nhưng thực sự mẹ đã nổi tiếng từ trước đó rất lâu. Những năm 1963-1965 mẹ chèo đò ngang đưa bộ đội và tiếp tế từ bên bờ bắc Nhật Lệ (Bảo Ninh) sang bờ nam vào Đồng Hới. Hình ảnh hiếm hoi của mẹ còn lại đến ngày nay là thước phim tài liệu được quay năm 1965 cho thấy hình ảnh một người phụ nữ cầm chèo chính con thuyền nan vượt sông. Ngoài ra còn một người nữa cầm chèo mũi thuyền hiện còn sống là ông Lại Tấn Chuyên.

Mẹ được phong Anh hùng Lao động ngành giao thông vận tải trong Đại hội Anh hùng-Chiến sĩ thi đua toàn quốc năm 1966. Sau đó mẹ già yếu nên địa phương muốn để mẹ nghỉ nên thực tế sau khi được phong Anh hùng mẹ đã không còn chèo đò nữa. Chiến tranh ác liệt, leo thang, chính mẹ lại muốn quay lại tiếp tục chèo đò tiếp dù cấp trên chưa thông. Mẹ đã tìm gặp Bí thư Tỉnh ủy và Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình khi đó để đề đạt nguyện vọng của mình. Sau thì cũng được chấp nhận. Vừa được thỏa ước nguyện, trên đường quay lại với dòng sông thì mẹ Suốt đã bị bom bi Mỹ ném và không qua khỏi. Đó là ngày 21.08.1968.

Tôi có một thông tin ngoài lề mà ít báo chí đề cập đến như này: Khi mẹ mất, có công nhận mẹ là Liệt sĩ không? Vì lúc đó mẹ không ở trong biên chế của đơn vị chiến đấu hay phục vụ chiến đấu nào và cũng không phải đang thực hiện nhiệm vụ. Thứ nữa, mẹ bị bom mỹ ném và mất như rất nhiều người dân Quảng Bình khác sống ở vùng chiến sự trong chiến tranh. Do đó việc công nhận Liệt sĩ cho mẹ đã được cân nhắc mãi. Vì mẹ là Anh hùng, lại nổi tiếng nên cuối cùng thì với lý do vì mẹ lên tỉnh xin đi phục vụ chiến đấu mà gặp bom Mỹ nên trường hợp này được đặc cánh công nhận Liệt sĩ. Tất nhiên mẹ hoàn toàn xứng đáng và không ai có thể tị nạnh với người đã mất nên chi tiết này hiện nay ít được nhắc đến.

Tôi chụp một tấm ảnh kỷ niệm bên tượng đài người mẹ Anh hùng Liệt sĩ

Nhưng số phận những người con và cháu của mẹ giờ ra sao, tôi sẽ kể tiếp ở bài sau...

[homeless man]

Định kể thêm một số thông tin về con cháu của mẹ Suốt anh hùng. Nhưng thôi vì cũng không phải là tin vui. Ngoài mấy người con hiện sống tại Bảo Ninh, mẹ có hai con trai cũng là liệt sĩ. Còn tấm ảnh của mấy anh em chụp bên tượng đài này. Ảnh bác Big.

[Chitto]

Nói đến mẹ Suốt thì ai cũng biết. Mẹ nổi tiếng qua bài thơ Mẹ Suốt của Tố Hữu làm năm 1968, chỉ trước khi mẹ hy sinh một thời gian ngắn. Nhưng thực sự mẹ đã nổi tiếng từ trước đó rất lâu. Những năm 1963-1965 mẹ chèo đò ngang đưa bộ đội và tiếp tế từ bên bờ bắc Nhật Lệ (Bảo Ninh) sang bờ nam vào Đồng Hới.

Câu chuyện về Mẹ Suốt thì em được nghe lại khác nhiều.

Trên thực tế thì thời chống Mỹ, quân đội miền Bắc hoàn toàn đi trong rừng núi Trường Sơn, làm gì có đoàn quân chính quy
nào đi ra sát bờ biển để mà phải băng ngang qua cửa sông Nhật Lệ ? Đi ra sát biển là làm mồi cho quân Mỹ. Ở sát biển
hầu như chỉ là dân quân địa phuơng thôi. Do đó hình ảnh mẹ chèo đò cho "quân đi rầm rập ngày đêm" chỉ là trong thơ
Tố Hữu mà thôi.

Chuyện em được nghe kể khi ở Đồng Hới khác rất nhiều so với những gì sách báo nói.

Nhưng thôi, chẳng biết cái nào đúng cái nào không, lại mất đi một hình tượng đẹp.

[Mic71]

[QUOTE=Chitto;175369]Câu chuyện về Mẹ Suốt thì em được nghe lại khác nhiều.

Trên thực tế thì thời chống Mỹ, quân đội miền Bắc hoàn toàn đi trong rừng núi Trường Sơn, làm gì có đoàn quân chính quy
nào đi ra sát bờ biển để mà phải băng ngang qua cửa sông Nhật Lệ ? Đi ra sát biển là làm mồi cho quân Mỹ. Ở sát biển
hầu như chỉ là dân quân địa phuơng thôi. Do đó hình ảnh mẹ chèo đò cho "quân đi rầm rập ngày đêm" chỉ là trong thơ

Em cũng có thắc mắc giống bác. Nhưng chắc cũng phải có lý do nào đó, ko nhẽ cụ Tố Hữu xây dựng hình tượng Mẹ Suốt dựa trên ...

[BM]

BM nghĩ Mẹ Suốt chủ yếu đưa đón lực lượng bộ đội địa phương, cán bộ dân vận, địch vận...chứ không phải lực lượng chính qui. Theo Wikipedia (độ tin cậy!?) Mẹ đưa đón ước tính 1400 lượt mỗi năm dưới tầm bom đạn! Vậy cũng đủ khắc họa hình tượng anh hùng của Mẹ!
@Homeless man: Cụ tăng tốc nhé, cứ như cà phê phin thế này!?

[homeless man]

Chuyện dân gian không phải là chính sử. Hơn nữa ngay cả chính sử, do làm tròn để xây dựng hình tượng, điển hình dẫn đến méo mó nên cũng chả biết tin theo nguồn nào. Thôi thì bác Chitto đã nói vậy, mình cũng xin cung cấp thêm một số thông tin để các bác cùng xem xét xem cái nào đúng, cái nào chưa hợp lý.

1. Mẹ Suốt tên thật là Nguyễn Thị Suốt (1906-1968). Mẹ mất ngày nào? Có chỗ nói 21.08.1968. Chỗ khác nói là ngày 11.10.1968. Mình tỉ mẩn tra lịch âm thì ngày này là ngày 20.08 Mậu Thân. Chắc một bên nói lịch âm, một bên nói lịch dương.

2. Mẹ có chở bộ đội (quân) không? Chở khi nào? Mẹ Suốt đi ở và lấy chồng sau Cánh mạng tháng Tấm khi đã trên dưới 40 tuổi. Mẹ là vợ lẽ ông Trần Bạo. Sau 1954, ông tham gia Hợp tác xã đánh cá còn bà làm nghề chèo đò sau cũng là một Hợp tác xã. Được giao một con đò ngang chở khoảng 20-30 người và thêm hai người chèo phụ (ông Chuyên và ông Đề). Công việc là chèo đò đưa bà con, học sinh, bộ đội (địa phương), liên lạc...với giá vé 2 xu/người. Ngoài ra còn phục vụ hai tàu hải quân trực chiến trên sông Nhật Lệ.

Năm 1964, sau Sự kiện Vịnh Bắc Bộ, Mỹ bắt đầu đem quân đánh phá miền Bắc. Miền đất Quảng Bình là một trong những trọng điểm đánh phá của máy bay và hải quân Mỹ, với mục đích nhằm ngăn chặn việc chi viện của miền Bắc cho lực lượng cách mạng miền Nam. Lúc đó, Mẹ đã 60 tuổi nhưng vẫn xung phong nhận công việc chèo đò chở cán bộ, thương binh và vũ khí qua sông, giữ vững thông tin liên lạc giữa hai bờ. Kể từ đó, trong suốt những năm 1964 - 1966, bà vẫn giữ vững nhiệm vụ của mình, đã chèo hàng trăm lượt ngay cả những lúc máy bay Mỹ ném bom oanh tạc ác liệt. Bà được những người cán bộ và bà con gọi với tên quen thuộc Mẹ Suốt. Tổng cộng ước tính mỗi năm mẹ Suốt qua lại đến 1400 chuyến.

3. Sao Mẹ nổi tiếng? Là do bài thơ Mẹ Suốt làm ngày 04.11.1965 của Tố Hữu và Đoạn quay Mẹ chèo đò trong bộ phim phóng sự do Xưởng phim QĐND sản xuất tháng 12-1965: “Mỹ muốn chơi với lửa, Mỹ sẽ thiêu thân” chiếu rộng rãi trong cả nước và trên thế giới lúc bấy giờ.

4. Mẹ được phong Anh hùng khi nào? Trong Đại hội Anh hùng, chiến sĩ thi đua toàn quốc năm 1966 tổ chức ở miền Bắc, mẹ Suốt được mời tham dự. Ngày 1 tháng 1 năm 1967, Mẹ được phong tặng danh hiệu Anh hùng ngành Giao thông vận tải trong chống Mỹ cứu nước.

5. Mẹ Suốt có mấy người con? Có nơi nói 2 gái 1 trai. Tôi thì thấy nêu mẹ có 6 con, 3 gái và 3 trai: Trần Thanh Bình, Trần Văn Hà, Trần Hùng (Hai người đầu đã ky sinh) và Trần Thị Thái, Trần Thị Loan, Trần Thị Huế.

He he các cụ ạ, còn nhiều thông tin trái ngược nhau chả biết thế nào nhưng em dừng cái này ở đây.

[homeless man]

@Homeless man: Cụ tăng tốc nhé, cứ như cà phê phin thế này!?

Là em câu giờ đợi ảnh của cụ, he he...
.................................................. .................................................. ....


Từ bến thuyền xưa nhìn ra dòng sông Nhật Lệ, nơi ngày xưa những chuyến thuyền nan chở khách, chở quân qua sông của mẹ Suốt đã qua lại hàng ngàn lần. Sông nước thanh bình, hai bờ như xích lại gần nhau hơn. Vậy mà trong chiến tranh, chính tại bến sông này biết bao nhiêu người đã hy sinh. Tìm hiểu thêm tôi cũng biết con thuyền ngày xưa của mẹ cũng không còn. Chẳng ai nghĩ đến việc bảo tồn nó cho con cháu mai sau. Gần đây, Quảng Bình cũng định phục chế lại một cái thuyền giống cái ngày xưa để ở bến bên Bảo Ninh, nhưng không biết đã làm chưa.

Một con thuyền nhỏ bé, cô đơn trên khúc sông vắng.
Để có sự thanh bình ấy, biết bao người đã ngã xuống trong đó có Mẹ Suốt và Một người con trai của mình.




Có rất nhiều công sở đẹp nằm dọc theo đường mang tên Mẹ Suốt

[homeless man]

Sau khi báo cáo với Mẹ Suốt là chúng tôi đã đến, mấy anh em chạy xuôi theo dòng sông hướng về phía cây cầu Nhật Lệ. Cầu Nhật Lệ nối thẳng với con đường cùng tên và đường Trần Hưng Đạo. Do phải kiếm chỗ đổ xăng nên chúng tôi chưa nên cầu ngay. Thành phố Đồng hới nhỏ xinh và sạch sẽ. Nhiều đoạn đường dài là công sở chứ không chia nhỏ mở tiệm kinh doanh như ở các thành phố lớn khác.

Đường Mẹ Suốt-Một trong những con đường đẹp của Đồng Hới.
Đường một đầu qua chợ Đồng Hới sau đó chạy dọc sông và hướng về cầu Nhật Lệ






Bưu điện tỉnh Quảng Bình

[homeless man]

Sau khi lấy xăng, chúng tôi quay lại đừng Nhật Lệ để qua cầu sang bãi biển. Chỗ này đường rộng rãi, nhà cửa xây cất đẹp. Các giải phân cách được trồng hoa, cây cảnh và cắt tỉa cẩn thận. Khung cảnh như này rất ra dáng một đô thị. Những người mới đến Đồng Hới lần đầu như tôi cũng cảm nhận được mức độ phát triển và tốc độ đô thị hóa nơi đây. Tất nhiên đây là những con phố đẹp nhất, tiêu biểu nhất của thành phố nhưng nó cũng hứa hẹn một tương lai tươi sáng cho thành phố non trẻ này.

Xa xa, thấp thoáng bóng cây cầu bắc qua sông để đến với bãi tắm đẹp và nguyên sơ